[DAGBRIEFING]
Europese supermarkten getroffen door cyberaanvallen op koelinstallaties
Vandaag zijn meerdere cyberaanvallen op koelinstallaties en vriessystemen gemeld in Europa, waaronder in Nederland, België, Luxemburg en Zweden 917202226. Het Belgische Openbaar Ministerie is een onderzoek gestart naar deze aanvallen 9. In Nederland zijn zeker zeventien bedrijven getroffen, waaronder slagerijen en kleine buurtwinkels, waarbij de temperatuur van de koelapparatuur op afstand is aangepast 202226. De Belgische supermarktketen Delhaize, een zusterketen van Albert Heijn, is slachtoffer geworden van een cyberaanval waarbij minstens veertig winkels zijn getroffen en koelinstallaties op 70 graden Celsius zijn gezet 202226. Dit heeft geleid tot het weggooien van meer dan 60.000 euro aan producten bij Delhaize en een geschatte schadepost van zeker 100.000 euro voor Ahold Delhaize 2026.
De aanvallen lijken misbruik te maken van kwetsbaarheden in de software van fabrikant Danfoss, een beheersysteem dat koelinstallaties aanstuurt 920. Ook kwetsbare systemen van een andere fabrikant zijn ontdekt 9. Volgens een woordvoerder van Danfoss stonden de aangevallen koelsystemen niet op een beveiligd netwerk en gebruikten ze een standaardwachtwoord 26. Het NCSC monitort de situatie nauwlettend en adviseert organisaties om contact op te nemen met hun leverancier om kwetsbaarheden te controleren en systemen te updaten 17.
Experts staan voor een raadsel over de identiteit en het motief van de aanvallers, aangezien er geen losgeld wordt geëist of aandacht wordt gevraagd, wat ongebruikelijk is bij cybercriminaliteit 26. De aanvallen veroorzaken echter aanzienlijke maatschappelijke ontregeling en financiële schade door bedorven voedsel en uitval van installaties 172026. Veel koelinstallaties zijn niet ontworpen om veilig met het internet verbonden te zijn en missen moderne beveiligingsfuncties zoals VPN en tweestapsverificatie 26.
Het NCSC benadrukt het belang van goede beveiliging van koelsystemen, waaronder het vermijden van directe internettoegang, het beperken van externe toegang tot vertrouwde IP-adressen, het gebruik van sterke wachtwoorden en het regelmatig installeren van beveiligingsupdates 17. Sinds 15 augustus is de Cyberbeveiligingswet (Cbw) van kracht, die organisaties in kritieke sectoren verplicht significante cyberincidenten te melden bij het sectorale CSIRT en de toezichthouder 17.
Kernpunten
- Cyberaanvallen op koelinstallaties hebben supermarkten en andere bedrijven getroffen in Nederland (17 bedrijven), België (minstens 40 Delhaize-winkels), Luxemburg en Zweden 917202226.
- De aanvallen lijken misbruik te maken van kwetsbaarheden in de software van fabrikant Danfoss en mogelijk andere leveranciers, waarbij systemen vaak standaardwachtwoorden gebruiken en direct aan het internet gekoppeld zijn 92026.
- De schade omvat het weggooien van meer dan 60.000 euro aan producten bij Delhaize en een geschatte schadepost van zeker 100.000 euro voor Ahold Delhaize 2026.
- Het Belgische Openbaar Ministerie is een onderzoek gestart naar de cyberaanvallen 9.
- Het NCSC monitort de situatie en adviseert organisaties om contact op te nemen met leveranciers, systemen te updaten en basisbeveiligingsmaatregelen te treffen 17.
Zorg · NEN 7510
Hoewel de incidenten zich richten op supermarkten, toont de kwetsbaarheid van met het internet verbonden koelsystemen aan dat soortgelijke systemen in zorginstellingen, zoals voor medicatieopslag of laboratoriummonsters, een vergelijkbaar risico kunnen vormen als ze onvoldoende beveiligd zijn 1726.
Alle zorgnieuws →Overheid · BIO / NIS2
De Cyberbeveiligingswet (Cbw) verplicht organisaties in kritieke sectoren, waaronder de overheid, om significante cyberincidenten te melden bij het sectorale CSIRT en de toezichthouder 17. Dit incident onderstreept het belang van het beveiligen van operationele technologie (OT) en industriële controlesystemen (ICS) die met het internet zijn verbonden, ook buiten de directe IT-infrastructuur 1726.
Alle overheidsnieuws →Risico's
Scenario's, geen voorspellingen — hoe groot de kans is dat het jou treft weeg je zelf.
-
KRI Aanvaller ontregelt primaire bedrijfsprocessen via misbruik van kwetsbaarheden in koelsysteemsoftware en het gebruik van standaardwachtwoorden, met grootschalige productverspilling en financiële schade als gevolg.
Relevant voor jou als: je organisatie gebruikmaakt van met het internet verbonden koelinstallaties met bekende kwetsbaarheden of standaardwachtwoorden.
-
HOO Aanvaller verkrijgt ongeautoriseerde toegang tot operationele technologie (OT) via onvoldoende beveiligde internetverbindingen van koelsystemen, met verstoring van de voedselveiligheid en dienstverlening als gevolg.
Relevant voor jou als: je organisatie OT-systemen direct aan het internet heeft gekoppeld zonder aanvullende beveiligingsmaatregelen zoals VPN of tweestapsverificatie.
-
HOO Aanvaller pleegt sabotage via verouderde koelsystemen die niet zijn ontworpen voor digitale veiligheid, met langdurige uitval van kritieke infrastructuur en maatschappelijke ontwrichting als gevolg.
Relevant voor jou als: je organisatie afhankelijk is van oudere koelsystemen die geen beveiligingsupdates meer ontvangen en kwetsbaar zijn voor cyberaanvallen.
Aanbevolen acties
- Controleer koelinstallaties op kwetsbaarheden en neem contact op met leveranciers [17].
- Update koelsystemen direct en pas basisbeveiligingsmaatregelen toe [17].
- Koppel onnodige systemen los van het internet; gebruik VPN en MFA indien nodig [26].
- Meld significante cyberincidenten bij het NCSC of het relevante CSIRT [17].