Prinsjesdag richt zich op AI en cyber, terwijl DDoS-aanvallen intensiveren en datalekken aanhouden

Op Prinsjesdag 2026 heeft het kabinet opnieuw het belang van digitalisering en AI voor de Nederlandse samenleving benadrukt, met aandacht voor duidelijke kaders en veilige toepassing. Er wordt gewerkt aan een arbeidsmarkt die aansluit op de digitale transitie, waarbij talentontwikkeling in cruciale sectoren prioriteit krijgt 1. Tegelijkertijd erkent het kabinet de toenemende digitale dreiging van zowel statelijke actoren als internationale criminele netwerken en kondigt het nieuwe maatregelen aan om burgers en bedrijven beter te beschermen. De inlichtingendiensten zullen voorstellen krijgen om cyberaanvallen, desinformatie en terrorisme effectiever te bestrijden 1. Daarnaast wil de overheid de onderlinge informatie-uitwisseling vereenvoudigen om de dienstverlening te verbeteren, met als motto: “snel en digitaal waar het kan, persoonlijk waar het moet” 1.

De Japanse overheid is getroffen door een datalek waarbij gegevens van ongeveer 240.000 mensen, waaronder 57.000 burgers en ambtenaren, zijn buitgemaakt. Dit was mogelijk door een bekende kwetsbaarheid in een vpn-systeem dat niet tijdig was gepatcht 2. De aanval werd op 25 juni ontdekt door het Digital Agency, waarna op 9 juli bleek dat een aanvaller via het vpn-lek toegang had verkregen tot de Government Solution Service (GSS) 2. Cisco waarschuwt daarnaast voor actief misbruik van een kritieke SQL Injection-kwetsbaarheid (CVE-2026-76461) in de Cisco Secure Email Gateway. Dit lek, veroorzaakt door onvoldoende validatie bij e-mailverwerking, stelt aanvallers in staat willekeurige commando's met rootrechten uit te voeren op het onderliggende besturingssysteem 13. Cisco heeft beveiligingsupdates uitgebracht en heeft klanten van Cisco Secure Email Cloud, waar aanwijzingen van een hack zijn gevonden, gewaarschuwd en hun apparaten gepatcht 13.

Uit het European Cyber Report over de eerste helft van 2026 blijkt dat het aantal DDoS-aanvallen in Europa met 42 procent is afgenomen, maar de intensiteit en gerichtheid van de aanvallen zijn toegenomen 421. Nieuwe records werden gevestigd voor bandbreedte (2,3 Tbit/s, een stijging van 85% ten opzichte van 2025), pakketsnelheid (322 miljoen pakketten per seconde, een stijging van 56%) en datavolume (705 terabyte, een stijging van 61%) 421. Deze records worden toegeschreven aan super-botnets zoals Aisuru en Kimwolf, en het groeiende aantal gekaapte cloudservers 421. De daling van het totale aantal aanvallen is het resultaat van internationale inspanningen van opsporingsdiensten, waaronder acties tegen de pro-Russische groep NoName057(16) en het stilleggen van vier grote IoT-botnets met meer dan drie miljoen apparaten 421.

De AIVD waarschuwt samen met buitenlandse diensten voor Windows-malware genaamd 'Chosen Brick', ingezet door Iraanse cyberactoren tegen activisten, journalisten en dissidenten, ook in Nederland 8. Aanvallers bouwen via social media en chatapps een vertrouwensband op en verleiden slachtoffers vervolgens tot het downloaden van software die zich voordoet als legitieme applicaties zoals Pictory of Telegram 8. Deze malware geeft aanvallers volledige controle over het apparaat, inclusief het maken van screenshots, afluisteren via de microfoon, stelen van gegevens uit chatapps en cryptowallets, en het wissen van systemen 8. Een vergelijkbare aanval vond plaats via een gehackt HBO Max Reddit-account, waarbij 108 ClickFix-advertenties werden verspreid over 48 uur 56. Gebruikers werden naar een nagemaakte HBO Max-website geleid en geïnstrueerd om een commando in hun Terminal uit te voeren, wat leidde tot de installatie van infostealer- en clipper-malware op zowel macOS- als Windows-systemen 56. Deze malware steelt inloggegevens, cookies en kan cryptowallet-adressen aanpassen in het klembord 56.

Het kabinet wil de toepassing van de AVG in Nederland herzien en vereenvoudigen, inclusief een revisie van de Nederlandse Uitvoeringswet AVG (UAVG), om knelpunten bij gegevensdeling aan te pakken 16. Tegelijkertijd ontvangt de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) volgend jaar drie miljoen euro minder budget, dalend van 60 miljoen euro dit jaar naar bijna 57 miljoen euro in 2027 en 49 miljoen euro in 2031 17. De AP heeft herhaaldelijk aangegeven minimaal het dubbele van het huidige budget nodig te hebben voor adequaat toezicht 17.