[DAGBRIEFING] Donderdag 15 oktober 2026

Datalekken en cyberaanvallen domineren het nieuws, met aandacht voor voedselzekerheid en aangiftebeleid.

57 artikelen verwerkt, 7 volledig gelezen · bijgewerkt om 21:28

Vandaag staat in het teken van de nasleep van cyberincidenten en de bredere implicaties voor de samenleving. Het cyberincident bij Albert Heijn, dat leidde tot lege schappen en verstoringen, is nog steeds gaande 2 15. Moederbedrijf Ahold heeft tot op heden geen aangifte gedaan, ondanks een uitnodiging van Justitie, en werkt samen met externe bedrijven voor onderzoek 2. De politie benadrukt het belang van snelle aangifte om sporen veilig te stellen, vergelijkbaar met het 'gouden uur' bij liquidatie-onderzoeken 2. Het kabinet werkt aan een draaiboek voor cyberincidenten in de voedselketen, als onderdeel van het landelijk crisisplan voedselzekerheid dat in het eerste kwartaal van 2027 wordt vastgesteld 9. Dit plan richt zich op zwaardere scenario's dan het incident bij Albert Heijn, zoals het treffen van alle supermarkten of langdurige leveringsonderbrekingen 9. Staatssecretaris Silvio Erkens (Voedselzekerheid) bespreekt met supermarkten ook analoge terugvalopties en neemt de risico's van AI, quantumcomputing en verouderde systemen mee in de nationale strategie voedselzekerheid 9.

De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) start een onderzoek naar de veiligheidsrisico's die datalekken opleveren voor burgers, naar aanleiding van de vele grootschalige datalekken van het afgelopen jaar 12. De raad zal de opslag en beveiliging van persoonsgegevens onder de loep nemen en lessen trekken om de veiligheid te verbeteren, zonder schuldigen aan te wijzen 12. Dit onderzoek komt op een moment dat een datalek bij de Britse Legal Aid Agency veel groter blijkt dan eerder gemeld, met gegevens die teruggaan tot 1978 en 250.000 records van voor 2007 omvattend 7. Het betrof persoonlijke en gevoelige gegevens zoals contactgegevens, adresgegevens, geboortedatums, nationaal identiteitsnummer, strafblad, arbeidsstatus en financiële informatie 7.

Ook de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) ervaart uitdagingen met de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) 14. Tien jaar na de vaststelling van de AVG verloopt het inzageverzoek voor persoonsgegevens nog niet soepel. Een student ontving haar dossier pas ruim twee maanden na de aanvraag, terwijl de wettelijke termijn één maand bedraagt 14. De universiteit ontving dit jaar 21 van dergelijke verzoeken, een stijging ten opzichte van voorgaande jaren 14.

Verder blijkt uit onderzoek van Citizen Lab dat online advertenties gericht zijn gebruikt om mensen te infecteren met 'zero-click mercenary spyware' 26. Deze malafide advertenties, ingekocht door het Israëlische bedrijf Discover-Tech, werden ook getoond op systemen van het Internationaal Strafhof in Den Haag en het Nederlandse ministerie van Economische Zaken 26. Zeker 45 Windowscomputers van nieuwzender Al Jazeera zijn besmet geraakt met spyware van Candiru (nu Integrity Labs) door enkel het laden van de advertenties 26. Miljoenen systemen wereldwijd werden doorgestuurd naar Candiru-servers voor grootschalige tracking en verkenning 26.

Kernpunten

Albert Heijn heeft na dagen van verstoringen door een cybersecurity-incident nog geen aangifte gedaan, ondanks een uitnodiging van Justitie 2.
Het kabinet ontwikkelt een draaiboek voor cyberincidenten in de voedselketen, te publiceren in het eerste kwartaal van 2027, als reactie op het incident bij Ahold Delhaize 9.
De Onderzoeksraad voor Veiligheid start een onderzoek naar de veiligheidsrisico's van datalekken voor burgers, naar aanleiding van recente grootschalige incidenten 12.
Een datalek bij de Britse Legal Aid Agency is groter dan gedacht, met 250.000 records die teruggaan tot 1978, inclusief gevoelige persoonsgegevens 7.
Online advertenties zijn ingezet voor 'zero-click mercenary spyware'-aanvallen, waarbij systemen van onder andere het Internationaal Strafhof en het Nederlandse ministerie van Economische Zaken zijn blootgesteld 26.
De Erasmus Universiteit Rotterdam heeft moeite met het tijdig afhandelen van AVG-inzageverzoeken, waarbij een student haar gegevens pas na ruim twee maanden ontving 14.

Zorg · NEN 7510

Het hacken van ChipSoft, leverancier van patiëntensoftware voor ongeveer 70 procent van de Nederlandse ziekenhuizen, resulteerde in gestolen patiëntgegevens en verbroken verbindingen, waardoor verwijzingen per telefoon en mail moesten 15. Dit onderstreept de kwetsbaarheid van de zorgsector via leveranciers en de noodzaak van robuuste back-up- en uitwijkprocedures.

Alle zorgnieuws →

Overheid · BIO / NIS2

Systemen van het Internationaal Strafhof in Den Haag en het Nederlandse ministerie van Economische Zaken zijn blootgesteld aan 'zero-click mercenary spyware' via online advertenties 26. De Onderzoeksraad voor Veiligheid onderzoekt de veiligheidsrisico's van datalekken voor burgers, wat relevant is voor overheidsorganisaties die grote hoeveelheden persoonsgegevens verwerken 12.

Alle overheidsnieuws →

Risico's

Scenario's, geen voorspellingen — hoe groot de kans is dat het jou treft weeg je zelf.

KRI Aanvaller buit gevoelige persoonsgegevens uit via een datalek in overheidsinstanties, met langdurige blootstelling van historische data en meldplichtige datalekken als gevolg.

Relevant voor jou als: je organisatie persoonsgegevens van burgers verwerkt die teruggaan tot voor 2007, zoals het Britse Legal Aid Agency [7].
HOO Aanvaller infecteert systemen met 'zero-click mercenary spyware' via malafide online advertenties, met ongemerkte compromittering van werkstations en data-exfiltratie als gevolg.

Relevant voor jou als: je medewerkers online advertenties kunnen zien op werkstations die toegang hebben tot gevoelige informatie, zoals bij het Internationaal Strafhof en het Nederlandse ministerie van Economische Zaken [26].
HOO Aanvaller verstoort primaire bedrijfsprocessen via een cyberincident in de toeleveringsketen, met lege schappen en stilstand van dienstverlening als gevolg.

Relevant voor jou als: je organisatie afhankelijk is van IT-systemen van leveranciers voor kritieke processen, zoals Albert Heijn afhankelijk is van zijn logistieke IT [15].
MID Aanvaller profiteert van verloren forensische sporen via uitgestelde aangifte na een cyberaanval, met verminderde pakkans en onvolledig inzicht in het incident als gevolg.

Relevant voor jou als: je organisatie na een cyberincident prioriteit geeft aan herstel boven directe aangifte bij de politie [2].
LAA Aanvrager ervaart vertraging bij het uitoefenen van AVG-rechten via inefficiënte interne processen voor inzageverzoeken, met reputatieschade en mogelijke toezichtmaatregelen als gevolg.

Relevant voor jou als: je organisatie persoonsgegevens verwerkt en inzageverzoeken van betrokkenen ontvangt, zoals de Erasmus Universiteit Rotterdam [14].

Aanbevolen acties

Evalueer het beleid rondom aangifte doen na een cyberincident [2].
Controleer de beveiliging van de toeleveringsketen en leveranciers [15].
Implementeer maatregelen om gerichte spyware-aanvallen via advertenties te mitigeren [26].
Beoordeel de procedures voor AVG-inzageverzoeken op efficiëntie en naleving van termijnen [14].